Πώς γράφεται αυτό; Τα πιο συχνά ορθογραφικά λάθη.

Μάθε πώς να γράφεις σωστά κάποιες λέξεις που όλους μπερδεύουν!

Βλέπεις, στην εποχή του κορέκτορα, κάποιες λέξεις δεν πιάνονται για λάθος αλλά δεν είναι πάντα σωστές. Κι άλλες λέξεις, είναι σωστές όπως κι αν τις γράψεις.

Από την άλλη, συχνά χάνεις το χρόνο σου ψάχνοντας στη Google τι είναι το σωστό, μα πλέον τα μισά αποτελέσματα είναι λάθος. Τα δε λεξικά, κι αυτά είναι σε πόλεμο το ένα με το άλλο. Κι ενώ Μπαμπινιώτης και Τριανταφυλλίδης κονταροχτυπιούνται, εσύ τώρα πρέπει να αποφασίσεις αν είναι αφτί ή αυτί και αν θα βάλεις την υπογραφή σου στο φυλλάδιο του πελάτη που φεύγει για τύπωμα.


Αυτό, διότι ως επίδοξος ή επαγγελματίας κειμενογράφος , οφείλεις να ξέρεις πότε μια λέξη μπορεί να δημοσιευτεί χωρίς φόβο και πότε οφείλεις να τη διορθώσεις στα κείμενα των πελατών σου. Σίγουρα κάποια από τα παρακάτω λάθη θα σου φανούν παιδικά όμως ίσως κάποιο να σου έχει ξεφύγει. Καλού-κακού, ρίξε μια ματιά!

Έτοιμη;

Μία ή μια; Δύο ή δυο;

Κανονικά εδώ δεν πάει τόνος καθώς πρόκειται για μονοσύλλαβες λέξεις. Μπορείς όμως να βάλεις τόνο μόνο αν θέλεις να διαβαστούν ως δισύλλαβες.

Παραδείγματα:

    • Μί-α ημέρα ή μια μέρα.
    • Δύ-ο άνδρες ή δυο άνδρες.

Πως ή Πώς; Τι ή Τί; Ποιος ή Ποιός; Που ή που;

Οι λέξεις ποιος, ποια, ποιο και τι δεν τονίζονται γιατί είναι μονοσύλλαβα ενώ πάντα ρωτούν.

Παράδειγμα:

    • Ποιος είστε;
    • Τι κάνεις;
    • Ποια είναι αυτή;

Τα πως και το που τονίζονται μόνο όταν χρησιμοποιούνται ως ερωτηματικά επιρρήματα (σε αντίθεση με τη χρήση τους ως αναφορικά επιρρήματα που δεν τονίζονται). Άρα όταν ρωτάμε χρησιμοποιώντας πως ή που πάντα βάζουμε τόνο.

Παράδειγμα:

    • Πώς είσαι;
    • Πού είναι ο Νίκος;

Πότε να βάζω δύο τόνους;

Ο κανόνας λέει πως όταν βάζεις δίπλα σε μια προπαροξύτονη λέξη μια ή παραπάνω ασθενείς αντωνυμίες τότε πρέπει να βάλεις έναν επιπλέον τόνο και αυτό ονομάζεται έγκλιση του τόνου.

Παραδείγματα:

    • Ο άνθρωπος – Ο άνθρωπός μας
    • Κατάλαβε – Κατάλαβέ με
    • Ύστατος χαιρετισμός – Ο ύστατός μου χαιρετισμός
    • Ανάφερε – Ανάφερέ μου
    • Ανάμεσα – Ανάμεσά τους
    • Το δωμάτιο – Το δωμάτιό μας
    • Αγόρασε – Αγόρασέ το
    • Θύμισε – Θύμισέ μου

Κατάληξη σε -αι ή -ε;

Οφείλεις να το έχεις ξεκαθαρίσει από το δημοτικό αυτό αλλά ξέρω, συχνά μπερδεύεσαι ακόμη. Ένα πρακτικό κόλπο για να μην μπερδεύεις την κατάληξη σε κάθε ρήμα σου, είναι να ρωτάς αυτός/αυτή/αυτό ή μήπως εσείς;

Στην πρώτη περίπτωση (ενικός – αυτός/αυτή/αυτό) το ρήμα είναι σε παθητική φωνή και άρα παίρνει κατάληξη -αι και στη δεύτερη περίπτωση (πληθυντικός – εσείς), το ρήμα είναι σε ενεργητική φωνή και παίρνει κατάληξη -ε.

Παραδείγματα:

    • Πώς το κάνετε αυτό; [εσείς – ενεργητική φωνή -ε]
    • Όπως αναμένεται ο Μιχάλης θα σχολάσει νωρίς [αυτός – παθητική φωνή -αι]
    • Θέλετε καφέ [εσείς – ενεργητική φωνή -ε]
    • Τι πραγματεύεται αυτό το βιβλίο; [αυτό – παθητική φωνή -αι]
    • Επιτρέπεται το κάπνισμα [αυτό – παθητική φωνή -αι]

Τελικό ν: στην/στη, στο/στον, την/τη;

Αν τα έχεις κάνει σαλάτα με το τελικό ν μην ανησυχείς, όλοι μπερδεμένοι είμαστε και ενίοτε και η ίδια η γραμματική. Παρακάτω, θα βρεις μερικούς πιο απλούς κανόνες για το πού βάζουμε πάντα “ν” για να βγάλεις μια κάποια άκρη:

Βάλε πάντα τελικό “ν” :

    • στα άρθρα τον και την όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από: 
      κ, π, τ, ψ και ξ.
      Παράδειγμα: αγαπώ την τρούφα
    • στα άρθρα τον & την, στην προσωπική αντωνυμία αυτόν και στο αόριστο ένα όταν ακολουθεί αρσενικό
      Παράδειγμα: περιμένω τον ταχυδρόμο, έχω έναν πόνο
    • όταν ακολουθεί δίψηφο σύμφωνο: μπ, ντ, γκ, τσ, τζ,
      Παράδειγμα: στην ντουλάπα
    • στο “σαν
      Παράδειγμα: στεκόταν ακίνητη σαν ξύλο
    • στο “εκατό” όταν ακολουθεί λέξη που ξεκινά από φωνήεν
      Παράδειγμα: εκατόν εξήντα
    • στο αρνητικό μόριο δεν – αν και πολλοί δεν βάζουν πάντα και δεν είναι λάθος ούτε αυτό αλλά εγώ το τηρώ αυτό περισσότερο στα ραδιοφωνικά σενάρια και στον προφορικό λόγο.
      Παράδειγμα: σου είπα, δεν ξέρω

Αν σου αρέσει το γράψιμο, αν τα posts σου στα social media καταλήγουν “σεντόνια”, αν συχνά σου αρέσει να αναλύεις τα υπέρ και τα κατά για κάθε τι που συμβαίνει, αν λατρεύεις να γράφεις blogs, λίστες και κριτικές, τότε τα online άρθρα μάλλον είναι το πεδίο σου και ίσως το μελλοντικό σου επάγγελμα. Γίνε κειμενογράφος άρθρων από το μηδέν με αυτόν τον πρακτικό και εύκολο ηλεκτρονικό οδηγό!


μας ή μάς

Όταν υπάρχει φόβος ο αδύνατος τύπος μιας αντωνυμίας να θεωρηθεί εγκλιτική, τότε πρέπει να την τονίσεις. Για να το καταλάβεις καλύτερα, η πρόταση η ιδέα μας άρεσε μπορεί να διαβαστεί με δύο τρόπους:
1. η ιδέα μας άρεσε
ή
2. η ιδέα, μας άρεσε

Δηλαδή, μπορεί το “μας” είτε να αφορά την ιδέα (δική μας ιδέα) είτε τη λέξη άρεσε (άρεσε σε εμάς). Για την πρώτη περίπτωση το αφήνεις ως έχει. Στη δεύτερη όμως περίπτωση τι κάνεις;

Κάποιοι βάζουν κόμμα: η ιδέα, μας άρεσε αλλά εσύ μπορείς και να τονίσεις την αντωνυμία και να γίνει: Η ιδέα μάς άρεσε.

Κι αν όλο αυτό δεν σου φαίνεται τόσο χρήσιμο, κοίτα πόσο μπορεί να αλλάξει το νόημα ένας τόνος:
                Τα μύδια τούς αρρώστησαν (έφαγαν μύδια και αρρώστησαν)
                και
                Τα μύδια τους αρρώστησαν (τα μύδια τους έπαθαν αρρώστια)

Πολλοί συνεργάτες μού επιστρέφουν συχνά δοκίμια θυμωμένοι γιατί βλέπουν έναν τέτοιο τονισμό και θεωρούν πως μου ξέφυγε ένα λάθος, αλλά η αλήθεια είναι πως δεν είναι τόσο διαδεδομένος ο κανόνας αυτός. Μεταξύ μας πάντως, τον προτιμώ από το κόμμα.

Ο ίδιος κανόνας ακολουθείται και σε διπλές αντωνυμίες.
Παραδείγματα:

    • Η θεία μου μού είπε
    • Η αδελφή μου μού έδωσε

Τα σημεία στίξης δεν είναι emoji

Τουλάχιστον στη δουλειά μας, τα σημεία στίξης δεν είναι διακοσμητικά και άρα πρέπει να ακολουθούν τους κανόνες (προσπαθώ κι εγώ, μην νομίζεις):

    • Τα αποσιωπητικά είναι πάντα τρία, όχι δύο ή τέσσερα. Επίσης λυσσάξατε με αυτά πια ενώ στο 90% των περιπτώσεων που τα συναντώ δεν χρειάζονται καν.
    • Το θαυμαστικό σε επαγγελματικά κείμενα πρέπει να χρησιμοποιείται σπάνια και μόνο ένα. Όπου τα δεις παντού και πολλά, απλά φύγε τρέχοντας.
    • Το κόμμα είναι μεγάλη λατρεία αν το βάζεις σωστά (και δεν το παρακάνεις όπως εγώ) και μεγάλος μπελάς αν τυχόν και το βάλεις λάθος διότι αλλάζει το νόημα. Μελέτησέ το.
    • Τα ελληνικά εισαγωγικά μοιάζουν έτσι: « » και όχι ” “. Αν και σε πολλά πληκτρολόγια πρέπει να κάνεις ανασκαφές για να βρεις τη δική μας εκδοχή -καλή ώρα.
    • Το ερωτηματικό είναι έτσι “;” όχι έτσι “?“.
    • Και μια παράκληση: ας μην χάσουμε για πάντα την άνω τελεία· είναι σπουδαία και μου λείπει πολύ.

Ζητείστε ή ζητήστε για προστακτική;

Αυτό είναι ένα πολύ συχνό λάθος που με μπερδεύει κι εμένα, όμως ο κανόνας είναι σχετικά απλός. Βάζουμε πάντοτε ήτα στην προστακτική (ζητήστε, καλλιεργήστε) εκτός από τα ρήματα σε -ίζω που μένουν ως έχουν, με γιώτα δηλαδή.

Για παράδειγμα:

    • Ζητήστε του μια χάρη (ζητώ)
    • Εξηγήστε μου αυτή τη λέξη (εξηγώ)
    • Θυμίστε μου σας παρακαλώ κάτι (θυμίζω)
    • Χαρίστε μου ένα μολύβι (χαρίζω)

Ότι ή ό,τι;

Το αναφορικό ό,τι είναι ένα μεγάλο θέμα στα κείμενά μας καθώς λίγοι το χρησιμοποιούμε σωστά. Αρκεί όμως να το διαχωρίσουμε από τον ειδικό σύνδεσμο ότι καθώς το αναφορικό ό,τι είναι μια άκλιτη αναφορική αντωνυμία.
Πώς θα καταφέρεις να τα ξεχωρίσεις; Ανάλογα με το νόημά του “ότι” σε μια πρόταση.

Η αναφορική αντωνυμία ό,τι σε μια πρόταση, σημαίνει:

    • οτιδήποτε: θα σου δώσω ό,τι μου ζητήσεις
    • όποιο: δώσε μου ό,τι φόρεμα θέλεις
    • αυτό που: πήρε ό,τι του αναλογούσε
    • όσο: πλήρωσε ό,τι θέλεις

Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις δεν βάζεις κόμμα. Ποιες είναι αυτές;

Ο σύνδεσμος ότι εισάγει δευτερεύουσες ειδικές προτάσεις, οι οποίες λειτουργούν ως υποκείμενο, αντικείμενο ή επεξήγηση όπως:

    • ξέρω ότι είσαι καλός άνθρωπος
    • πιστεύω ότι θα τα καταφέρεις
    • λένε ότι είσαι καλός
    • θα ήθελα να ξέρεις ότι είμαι εδώ για σένα

Έφυγε ή Εφυγε;

Όταν γράφεις πεζοκεφαλαία (δηλαδή συνδυασμό πεζών και κεφαλαίων γραμμάτων σε μια λέξη) τότε βάζεις τόνο στο πρώτο κεφαλαίο γράμμα αν τονίζεται. Άρα εδώ, το σωστό είναι Έφυγε.

Ο τόνος φεύγει μόνο όταν γράφεις λέξεις σε κεφαλαία, π.χ. ΕΦΥΓΕ.

Πολύ αγάπη ή πολλή αγάπη;

Αυτό είναι ένα μεγάλο μπέρδεμα ειδικά την εποχή των social media που η αγάπη… πάει σύννεφο! Το σωστό είναι πολλή αγάπη μα για να μην το κάνεις ποτέ λάθος, θυμήσου πως το πολλή συνοδεύει ουσιαστικό και το πολύ επίθετο.

Για παράδειγμα:

    • Πολύ μεγάλη μέρα
    • Πολλή αγάπη
    • Πολύ όμορφος άνδρας
    • Πολλή κούραση
    • Πολύ καλός άνθρωπος

Λέξεις με δύο τρόπους γραφής

Οι παλιότεροι το μάθαμε αυγό, οι νεότεροι αβγό (και το πιθανότερο οι μελλοντικές γενιές avgo). Και οι δύο λέξεις είναι σωστές τουλάχιστον μέχρι να εξαφανιστούν από τα βιβλιοπωλεία τα μισά λεξικά.

Αν και τώρα με τη Google ετοιμάσου να υποκύψεις σε νέες ορθογραφίες απλά και μόνο διότι υπερισχύουν σε αποτελέσματα κάποιες γραφές.

Αυτό όμως έχει τα καλά του. Λίγο ακόμη και το “πληροί” θα φάει τη σκόνη του “πληρεί” και πολλοί από εμάς δεν θα ρίξουμε ούτε δάκρυ!

Πάμε λοιπόν να δούμε τις λέξεις για τις οποίες δεν χρειάζεται να το παίξεις αστυνομία της γραμματικής καθώς γράφονται και με τους δύο τρόπους:

    • Αυγό ή αβγό
    • Νιώθω ή νοιώθω
    • Τραίνο ή τρένο
    • Πέρσι ή πέρυσι
    • Καινούργιος ή καινούριος
    • Μακρυά ή μακριά
    • Αυτί ή αφτί
    • Κτήριο ή κτίριο
    • Δικλίδα ή δικλείδα
    • Εταιρεία ή εταιρία
    • Παρανυχίδα ή παρωνυχίδα
    • Συγνώμη ή συγγνώμη
    • Όλους όσους ή όλους όσοι

Και μερικές λέξεις που δεν γράφονται όπως νόμιζες:

    • Ντους όχι ντουζ
    • Φινλανδία όχι Φιλανδία
    • Σβήνω όχι σβύνω
    • Μήνυμα όχι μύνημα
    • Παίρνω όχι πέρνω (και περνώ όχι παιρνώ)
    • Εισήχθησαν όχι εισήχθηκαν
    • Μεγεθύνω όχι μεγενθύνω
    • Διευκρίνιση όχι διευκρίνηση
    • Πρίζα όχι μπρίζα
    • Καλύτερα όχι καλλίτερα
    • Δωσίλογος όχι δοσίλογος
    • Παρεμπιπτόντως όχι παρεπιμπτόντως
    • Εισιτήριο όχι εισητήριο
    • Μύκητας όχι μήκυτας
    • Ακατονόμαστος όχι ακατανόμαστος
    • Άγχος όχι άνχος
    • Υποθάλπω όχι υποθάλπτω
    • Καταρχάς (αρχικά) όχι καταρχήν
    • Ορκωμοσία όχι ορκομωσία
    • Ψέμα όχι ψέμμα
    • Συνονθύλευμα όχι συνοθύλευμα
    • Θύμηση όχι θύμιση
    • Συνωμοσία όχι συνομωσία
    • Επηρεάζω όχι επηρρεάζω
    • Δίλημμα όχι δίλλημα
    • Θάλασσα όχι θάλλασα
    • Διάλειμμα όχι διάλλειμα
    • Στη μία (η ώρα) όχι στις μία
    • Μεγέθυνση όχι μεγένθυση
    • Γλείφω (το παγωτό) όχι γλύφω

Και η λέξη – πονοκέφαλος :

πιτζάμα, πυτζάμα, πιζάμα, πυζάμα ή μπιζάμα και μπυζάμα.
Η συμβουλή μου: ΑΠΟΦΥΓΕ ΤΗΝ!  🙂

Διάβασε ακόμα:

Πάμε να γράψουμε ένα άρθρο;

Γνωστές εκφράσεις της ελληνικής γλώσσας για έμπνευση στις ατάκες σου

Πώς βρίσκεις αξιόπιστες πηγές τα άρθρα σου;

SEO συστατικά για κορυφαία κείμενα

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *